جلسه دوم
خواندن قرآن داراى احکام و آداب فراوان است که اکنون به برخى از آن ها اشاره مى کنیم:
1. احترام گذاشتن به قرآن و برگه هاى آن لازم و واجب است.
2. بدون وضو یا طهارت نباید دست یا عضوى دیگر از بدن خود را به نوشته هاى قرآن برسانیم.
3. اگر قرآن به زبان فارسى یا زبانى دیگر ترجمه شده باشد، تماس دست یا عضوى دیگر از بدن با آن ـ بدون وضو یا طهارت ـ اشکال ندارد وجایز است. البتّه اگر در ترجمه قرآن نام خدا یا پیغمبران یا امامان یا حضرت فاطمه زهرا(علیهم السلام) وجود داشته باشد، نیز نباید دست یا عضوى دیگر از بدن را ـ بدون وضو یا طهارت ـ به آن نام ها برسانیم.
4. در هر یک از چهار سوره سَجده (آیه 15) و سوره فُصِّلَت (آیه 37) و سوره نَجم (آیه 62) و سوره عَلَق (آیه 19) یک آیه سجده وجود دارد. در قرآن، کنار این آیه ها عبارت «سجده واجبه» نوشته شده است. هر گاه انسان این آیه ها را بخواند یا به آن ها گوش دهد، باید فوراً سجده کند. اگر کسى این کار را فراموش کند، باید هر لحظه که آن را به یاد بیاورد، سجده کند.
5. براى خواندن قرآن، لباس پاکیزه بپوشیم; وضو بگیریم; مسواک بزنیم; عطر بمالیم; و رو به قبله بنشینیم.
6. هنگام خواندن قرآن، پاهاى خود را دراز نکنیم و پشتمان را به جایى تکیه ندهیم.
7. در حال خواندن قرآن، تنها به قرآن و معانى آن توجّه کنیم و «حضور قلب» داشته باشیم، یعنى یاد خدا و عظمت و بزرگى او را در ذهن خود تقویت کنیم.
8. در آیات قرآن تفکّر و تدبّر کنیم و به گونه اى قرآن بخوانیم که گویى با خدا سخن مى گوییم و خدا نیز با ما سخن مى گوید.
9. پیش از خواندن قرآن صَلَوات بفرستیم و دعا بخوانیم، به ویژه دعاهایى که پیشوایان معصوم(علیهم السلام) به ما آموخته اند.
10. پیش از خواندن سوره هاى آخر این کتاب ـ بجز سوره حمد ـ أَللّهُ أَکْبَرُ بگوییم.
11. پیش از خواندن قرآن، اوّل بگوییم: «أَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجیمِ» = از شیطان رانده شده به خدا پناه مى برم.[ سپس بگوییم: «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ».]
12. هنگام خواندن قرآن، به کلمات و آیات آن نگاه کنیم، حتّى اگر آن ها را حفظ کرده باشیم.
13. کلمات قرآن را نه به تندى و نه با فاصله زیاد بخوانیم، بلکه آن ها را شمرده شمرده قرائت کنیم.
14. بکوشیم تا قرآن را درست یاد بگیریم و درست بخوانیم.
15. اگر مى توانیم، قرآن را با صداى زیبا و نیکو بخوانیم.
16. بکوشیم تا گذشته از خواندنِ قرآن، معانى آیات را نیز فرا گیریم.
17. هر مقدار که مى توانیم، آیات و سوره هاى قرآن را به صورت صحیح حفظ کنیم.
18. بسیار قرآن بخوانیم و به دستورهاى آن عمل کنیم. مخصوصاً باید بکوشیم که در هر روز چند آیه از قرآن را بخوانیم.
19. هنگامى که صداى قرآن به گوشمان مى رسد، ساکت باشیم و به آن گوش فرا دهیم و چیزى نخوریم و ننوشیم.
20. در خانه یک قرآن داشته باشیم و همیشه همان را بخوانیم.
21. هنگام خواندن قرآن، آن را در جایى بلندتر از زمین ـ مانند رَحل ـ بگذاریم یا با دستهامان آن را بگیریم.
22. قرآن را با کمال ادب وتواضع بخوانیم. از آغاز تا پایان قرائت، نخندیم و با کسى حرف نزنیم.
23. قرآن را در جاهاى مناسب ـ مانند خانه، مسجد و حَرَم ـ بخوانیم، نه در جاهاى نامناسب ـ مانند محلّ رفت و آمد مردم ـ .
24. هنگام خواندن قرآن، اگر به نام مبارک پیامبر عزیز خدا(صلى الله علیه وآله وسلم)
رسیدیم، صلوات بفرستیم.
25. قرآن را با صداى رسا بخوانیم، البتّه به طورى که دیگران آزرده نشوند.
26. اگر مى توانیم، قرآن را با لحن و لهجه عربى بخوانیم.
27. قرآن را پاکیزه و تمیز نگاه داریم و آن را در جلد و جاى مناسب قرار دهیم.
28. هر گاه به آیات مربوط به بهشت رسیدیم، خوشحال شویم و رفتن به بهشت را از خدا بخواهیم. و هر گاه به آیات جهنّم رسیدیم، ناراحت شویم و به خدا پناه ببریم.
29. در پایان قرائت قرآن، بگوییم: «صَدَقَ اللّهُ الْعَلِىُّ الْعَظیمُ» = خداى بلندپایه بزرگ راست گفته است.
30. پس از قرائت قرآن دعا بخوانیم، به ویژه دعاهایى که پیشوایان معصوم(علیهم السلام)به ما آموخته اند.
در جلسه بعد به« آموزش روخوانی قرآن می پردازیم.
صنایع و معادن
صنایع استان سیستان و بلوچستان به دو دسته صنایع دستی و صنایع کارخانه ای تقسیم می شوند. صنایع دستی در بین ایلات و عشایر استان؛ موقعیت مهمی دارد و از لحاظ تأمین درآمد، پس از کشاورزی و دام داری در رتبه سوم اهمیت قراردارد. حصیربافی، قالی بافی، سوزن دوزی، چادربافی، پشتی بافی، خامه دوزی، سفره بافی، جوال بافی، نمد مالی و سکه دوزی مهم ترین صنایع دستی عشایر سیستان و بلوچستان هستند. انواع صنایع کارخانه ای چون: صنایع غذایی، نساجی، پوشاک و صنایع شیمیایی؛ بیش تر در اطراف زاهدان و شهرهای بزرگ فعالیت دارند. سایر صنایع استان بیش تر مشتمل برکارگاههای فلزکاری، ریخته گری، ساخت لوازم خانگی و تانکر سازی است. صنایع شیلات و ماهی گیری نظیر پرورش میگو و ماهی نیز در سواحل دریای عمان در سیستان رایج است. معادن کشف شده استان سیستان و بلوچستان عبارتند از: معدن مس در شمال باختری زاهدان با ذخیره ای بیش از 15 میلیون تن، معدن کرومیت در نواحی خاش و معدن منگنز در منطقه کوتیج. از دیگر معادن مهم استان، معادن سنگ مرمر، سنگ آهک، تراورتن و شن و ماسه سیلیسی را می توان نام برد. هم چنین دریای عمان یکی از منابع بسیار غنی نمک است. استخراج نمک ازآب دریا همواره در روستاهای ساحلی رایج بوده است و زمینه بسیار ارزان و مناسبی برای گسترش آن وجود دارد.
کشاورزی و دام داری
مهم ترین محصول منطقه سیستان و بلوچستان گندم است که درصد قابل توجهی از زمینهای زیرکشت را به خود اختصاص داده است. بعد از گندم، جو بیش ترین سطح زیر کشت را دارد. از جمله محصولات دیگر این منطقه، یونجه، توتون، کنجد و محصولات جالیزی و سبزیجات را می توان نام برد. زراعت در بلوچستان برخلاف آن چه ظاهراً به نظر می رسد، امکانات بالقوه زیادی برای رشد دارد. شرایط آب و هوایی مناسب برای رشد و پرورش گیاهان منطقه گرمسیری و آب و هوای متنوع، امکان کشت و برداشت مکرر یک محصول در فصول مختلف را فراهم نموده است.
گندم با سیلاب های بهاری آبیاری می شود و بازده محصول آن ها نسبت به عمل کرد کل کشور از وضعیت خوبی برخوردار است. جو نیز به صورت آبی در بیش تر مناطق و به صورت دیم در چابهار، ایرانشهر و سراوان کشت می شود و بیش تر به مصرف دام های مختلف می رسد. برنج نیز درزمین های کوه پایهای و در مسیر رودخانه ها کشت می شود. در مناطقی که در سال دوبار محصول برداشت می شود، محصول دیم؛ غالبا برنج است.
علاوه بر محصولات فوق، یونجه نیز به عنوان مهم ترین منبع غذایی دام ها در بلوچستان کاشته می شود. بخش دیگری از فعالیت های کشاورزی استان سیستان و بلوچستان را باغ داری تشکیل می دهد که مهم ترین محصول آن انگور است. بیش ترین درصد تاکستان های استان در منطقه سیستان قرار دارد. از سایردرختان میوه، می توان به انار، انجیر، توت، سیب، مرکبات و موز اشاره کرد. هم چنین درختان انبه، پاپایا (خربزه درختی)، نارگیل، زیتون خوراکی، چیکو، کائوچو و نیشکر نیز در شرایط آب و هوایی این استان رشد می کنند. محصول باغ های بلوچستان در دره های کوهستانی متمرکز شده و درختانی چون خرما، غالب زمین های زراعی را محصور نموده است.